Bóc tách khối lượng cơ khí là bước chuyển thông tin trên bản vẽ thành những con số cụ thể về vật liệu, cấu kiện và phạm vi công việc cần thực hiện. Đây là cơ sở quan trọng để chuẩn bị vật tư, lập báo giá thi công cơ khí, tổ chức gia công và kiểm soát khối lượng trong quá trình thực hiện. Vì vậy, bóc tách cần được thực hiện trước khi đặt vật tư và đưa bản vẽ xuống xưởng.
Bóc tách khối lượng cơ khí là gì?
Bóc tách khối lượng cơ khí là quá trình xác định số lượng, kích thước, quy cách, trọng lượng và phạm vi công việc của các cấu kiện cơ khí dựa trên bản vẽ, thông số kỹ thuật và yêu cầu của công trình. Cần phân biệt rõ bóc tách khối lượng không phải là báo giá. Bóc tách giúp xác định cần bao nhiêu vật liệu và công việc; còn báo giá sử dụng những dữ liệu này kết hợp với đơn giá vật tư, nhân công, máy móc và các chi phí liên quan để tính thành tiền.

Trong lĩnh vực xây dựng nói chung, Thông tư 13/2021/TT-BXD quy định phương pháp đo bóc khối lượng công trình tại Phụ lục VI. Một số nội dung của phương pháp này đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 01/2025/TT-BXD, có hiệu lực từ ngày 08/03/2025.
Bóc tách khối lượng cơ khí cần xác định những hạng mục nào?
Khối lượng cơ khí không đơn giản là tổng số kilogram thép. Một hạng mục hoàn chỉnh thường gồm nhiều cấu kiện chính, chi tiết phụ và công đoạn gia công khác nhau.
| Hạng mục | Thông tin cần bóc |
| Thép hình, hộp, ống | Quy cách, chiều dài, số lượng |
| Thép tấm | Dài × rộng × dày, số lượng |
| Bản mã | Kích thước, chiều dày, số lượng |
| Sườn tăng cứng | Kích thước, số lượng |
| Bu lông | Đường kính, cấp bền, số lượng |
| Cấu kiện | Mã cấu kiện, trọng lượng, số lượng |
| Mối hàn | Vị trí, loại, phạm vi hàn |
| Sơn | Diện tích hoặc phạm vi bề mặt |
| Lắp dựng | Số cấu kiện và điều kiện thi công |
Ngoài lượng vật liệu, thi công cơ khí còn phát sinh các công đoạn như gia công, vận chuyển và lắp đặt. Vì vậy, trước khi bóc cần xác định rõ mục đích. Nếu chỉ bóc để đặt thép, mức độ chi tiết có thể khác với bảng khối lượng dùng để lập báo giá thi công trọn gói.
Xem thêm: Mẫu bản vẽ nhà xưởng công nghiệp
Bóc tách khối lượng có tác dụng gì đối với thi công cơ khí?

Bóc tách khối lượng là bước kết nối giữa bản vẽ và quá trình thi công thực tế. Nếu dữ liệu đầu vào chính xác, xưởng có thể chủ động hơn trong việc đặt vật tư, tổ chức gia công và lập kế hoạch công việc.
- Chuẩn bị vật tư: Biết cần bao nhiêu thép hình, thép tấm, bản mã, bu lông và vật tư phụ để đặt hàng phù hợp.
- Lập báo giá: Khối lượng là một trong những dữ liệu đầu vào quan trọng của báo giá thi công cơ khí.
- Lập kế hoạch sản xuất: Xưởng có thể phân loại cấu kiện, chuẩn bị phôi và sắp xếp các công đoạn cắt, khoan, hàn, mài hoặc sơn.
- Kiểm soát phát sinh: Khi bản vẽ thay đổi, có thể so sánh khối lượng mới với hồ sơ ban đầu để xác định phần tăng hoặc giảm.
- Hỗ trợ nghiệm thu: Khối lượng thực tế là cơ sở để đối chiếu phạm vi công việc đã thực hiện với bản vẽ và thỏa thuận.
Điểm quan trọng là nếu khối lượng ban đầu sai thì nhiều bước phía sau cũng dễ sai theo. Vì vậy, bóc tách không chỉ phục vụ tính toán mà còn giúp kiểm soát toàn bộ phạm vi thi công.
Quy trình bóc tách khối lượng cơ khí từ bản vẽ

Để hạn chế bỏ sót, việc bóc tách nên được thực hiện theo một trình tự rõ ràng thay vì tính từng cấu kiện rời rạc.
Bước 1: Kiểm tra hồ sơ: Đọc bản vẽ tổng thể, mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt, chi tiết cấu kiện và các ghi chú kỹ thuật liên quan.
Bước 2: Chia hạng mục: Phân loại theo từng nhóm như cột, dầm, khung, cầu thang, lan can, mái, bản mã hoặc các chi tiết phụ.
Bước 3: Xác định quy cách: Ghi rõ loại vật liệu, tiết diện, chiều dày, chiều dài và mã cấu kiện.
Bước 4: Tính số lượng và khối lượng: Tùy vật liệu có thể tính theo chiều dài, diện tích, số lượng hoặc trọng lượng.
Bước 5: Bổ sung chi tiết phụ: Kiểm tra thêm bản mã, sườn tăng cứng, bu lông, phạm vi mối hàn và sơn hoàn thiện.
Bước 6: Kiểm tra và tổng hợp: Đối chiếu lại giữa bản vẽ chi tiết, bảng thống kê và phạm vi cần báo giá.
Một lưu ý quan trọng là không nên sao chép nguyên bảng thống kê có sẵn trên bản vẽ mà không kiểm tra lại. Bảng thống kê có thể thiếu chi tiết hoặc chưa cập nhật theo phiên bản thiết kế mới nhất.
Cơ Khí Việt Cường – Bóc tách, thiết kế và thi công cơ khí theo yêu cầu
Đối với một hạng mục cơ khí, việc kiểm soát chi phí và chất lượng nên bắt đầu từ bản vẽ và khối lượng trước khi đưa vật liệu vào gia công. Cơ khí Việt Cường tiếp nhận các nhu cầu thiết kế, gia công và thi công cơ khí theo bản vẽ hoặc yêu cầu thực tế của công trình. Việc bóc tách trước khi báo giá giúp khách hàng hiểu rõ hơn chi phí hình thành từ đâu, đồng thời giúp đơn vị thi công hạn chế tình trạng thiếu vật tư hoặc phát sinh do bỏ sót hạng mục.
Bạn đang có bản vẽ hoặc nhu cầu thi công cơ khí nhưng chưa xác định được khối lượng và chi phí? Hãy gửi bản vẽ, kích thước hoặc hình ảnh hiện trạng cho chúng tôi để được kiểm tra phạm vi công việc, bóc tách khối lượng và tư vấn phương án thi công phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về bóc tách khối lượng cơ khí
Bóc tách khối lượng cơ khí có phải là lập báo giá không?
Không. Bóc tách xác định vật liệu và khối lượng công việc. Báo giá sử dụng các dữ liệu đó kết hợp với đơn giá vật tư, gia công, sơn, vận chuyển và lắp đặt để tính chi phí.
Không có bản vẽ có bóc tách khối lượng được không?
Có thể tính sơ bộ dựa trên kích thước hoặc hiện trạng. Tuy nhiên, để bóc chi tiết và hạn chế sai lệch nên có bản vẽ thể hiện đầy đủ cấu tạo.
Vì sao khối lượng thực tế có thể khác khối lượng ban đầu?
Nguyên nhân có thể do thay đổi bản vẽ, kích thước hiện trạng khác thiết kế, bổ sung cấu kiện hoặc thay đổi phương án thi công.
Xem ngay: Báo giá thi công nhà xưởng công nghiệp
Mọi chi tiết xin liên hệ
Hotline – Zalo: 0966.723.488
Website: cokhivietcuong.com
Email: cskh@vietcuonggroup.vn
Facebook: https://fb.com/cokhivietcuongmienbac
Youtube: https://youtube.com/@vietcuonggroup
Địa chỉ: Số 72, đường Dương Đức Hiền, xã Thuận An, Tp Hà Nội

